Najczęściej zadawane pytania o oszustwa

Nie zatwierdzaj podejrzanej operacji w aplikacji i nie przekazuj kolejnych kodów. Kod BLIK tylko inicjuje transakcję — pieniądze schodzą po Twoim potwierdzeniu w banku (BLIK — dobre nawyki). Sprawdź na ekranie kwotę i odbiorcę; odrzuć operację, której nie zlecałeś. Zadzwoń na oficjalną infolinię z karty lub ze strony banku, nie na numer z połączenia. Jeśli operację już zatwierdziłeś, niezwłocznie zgłoś bankowi oszustwo, opisz dokładnie przebieg zdarzenia i złóż reklamację. Podaj, jakie dane ujawniłeś i co zatwierdziłeś w aplikacji. Nie przesądzaj sam, czy operacja jest prawnie „nieautoryzowana” — i nie traktuj samego kliknięcia w aplikacji jako dowodu świadomej zgody. Nie zakładaj, że w aplikacji jest przycisk „zablokuj BLIK” — blokada karty nie wyłącza płatności BLIK z konta. Zawiadomienie złóż na Policji; numeru 112 używaj tylko przy natychmiastowej potrzebie interwencji służb. Zobacz też: dane karty, dane logowania.

Jeśli podałeś numer karty, datę ważności i CVV/CVC, zabezpiecz kartę zgodnie z procedurą swojego banku: zastrzeżenie albo blokada w aplikacji, na infolinii z karty lub ze strony banku. Sprawdź historię transakcji kartą i zgłoś nieautoryzowane operacje. Blokada karty chroni płatności kartą — nie zastępuje ochrony BLIK ani hasła do bankowości. Samo otrzymanie wiadomości bez wpisania danych karty nie wymaga blokady „na zapas”. Numeru 112 używaj wyłącznie w nagłej sytuacji; w pozostałych przypadkach złóż zawiadomienie na Policji. Jeśli podałeś też kod BLIK albo login, zobacz kod BLIK i dane logowania.

Zabezpiecz dostęp do bankowości przez oficjalny kanał banku: infolinia z karty lub ze strony banku, ewentualnie blokada dostępu w aplikacji — jeśli bank taką funkcję ma. Hasło zmień z innego, zaufanego urządzenia, nie z tego, na którym mogło działać złośliwe oprogramowanie (CERT Polska — wyciek danych). Wyloguj nieznane sesje i urządzenia, jeśli bank to pokazuje. Nie zatwierdzaj nieoczekiwanych operacji. Zgłoś zdarzenie bankowi i złóż zawiadomienie na Policji; 112 tylko przy natychmiastowej interwencji służb. Jeśli przy okazji ujawniłeś dane osobowe, zastrzeż numer PESEL. Jeśli dane padły na stronie z maila „od banku”, zobacz poradnik o fałszywym e-mailu. Instalacja TeamViewer albo AnyDesk to osobna sytuacja: Czy bank prosi o instalację aplikacji?.

Sprawdź dane firmy w CEIDG lub KRS, niezależne opinie, adres fizyczny i numer NIP. Unikaj sklepów z podejrzanie niskimi cenami, płatnością tylko przelewem na konto prywatne i brakiem danych kontaktowych. Przy zakupach internetowych uważaj również na fałszywe wiadomości o dopłacie do przesyłki — to osobny schemat, opisany w poradniku o fałszywych powiadomieniach kurierskich.

Nie. Pracownik banku nie prosi o instalację TeamViewer, AnyDesk ani innego oprogramowania do zdalnego dostępu. To typowa metoda oszustów — pozwala im przejąć urządzenie. Rozłącz się, odłącz urządzenie od internetu, jeśli to możliwe, i skontaktuj się z bankiem z innego telefonu lub komputera. Nie zmieniaj hasła i nie loguj się do bankowości na urządzeniu, które mogło zostać przejęte. Sprawdź sposób weryfikacji w swoim banku albo zastosuj zasadę „Oddzwoń sam”.

Jeśli zagrożone są środki albo dostęp do konta, niezwłocznie skontaktuj się z bankiem przez oficjalny kanał — numer z karty lub ze strony banku, nie z połączenia. Złóż zawiadomienie na Policji — w każdej jednostce albo według instrukcji CBZC przy cyberoszustwie. Numer 112 służy do nagłych sytuacji wymagających natychmiastowej interwencji służb, nie do zgłoszenia oszustwa „na wszelki wypadek”. Podejrzaną stronę lub e-mail zgłoś do CERT Polska na incydent.cert.pl albo w usłudze „Bezpiecznie w sieci” w aplikacji mObywatel. Fałszywy SMS przekaż w niezmienionej formie na bezpłatny numer 8080. Jeśli oszuści mogli poznać Twoje dane osobowe, zastrzeż numer PESEL w mObywatelu, na gov.pl albo w urzędzie gminy — to oficjalna rada Policji (CBZC) i Ministerstwa Cyfryzacji. Jeśli oszustwo dotyczyło telefonu „z banku”, zajrzyj też do katalogu banków.

Bank nie prosi mailem o hasło ani o ponowne wpisanie danych przez link. Sprawdź, co jest po znaku @ — sama nazwa „Alior Bank” albo „PKO Bank Polski” nic nie znaczy. Przycisk „Potwierdź dane” i groźba blokady konta to aktywna kampania opisana przez CERT Polska i Alior Bank. PKO nie wysyła potwierdzeń operacji w plikach Excel. Zaloguj się tylko przez aplikację albo adres wpisany ręcznie. Pełny poradnik: fałszywy e-mail od banku. Podobne schematy w komunikatorach: phishing w social media.

Nie. KAS potwierdza: powiadomienia o JPK_VAT nie zawierają klikalnych linków i nie proszą o logowanie do żadnego systemu. Mail o „błędzie w JPK” z odnośnikiem do poczty albo z „raportem” w załączniku to phishing albo próba instalacji złośliwego oprogramowania (CERT Polska). Nie klikaj i nie otwieraj pliku. Sprawę potwierdź na infolinii KAS 22 330 03 30 albo w swoim urzędzie. Poradnik: fałszywe maile od KAS.

Nie ma gwarancji odzyskania środków. Niezwłocznie zgłoś bankowi oszustwo, opisz dokładnie przebieg zdarzenia i złóż reklamację. Podaj, jakie dane ujawniłeś i co zatwierdziłeś w aplikacji. Nie przesądzaj, że każda operacja związana z oszustwem jest prawnie nieautoryzowana — i nie traktuj samego zatwierdzenia w aplikacji jako rozstrzygnięcia o świadomej zgodzie; to ocenia bank i ewentualnie organ rozstrzygający na podstawie faktów (Rzecznik Finansowy — transakcje nieautoryzowane). Przy świeżej transakcji bank może spróbować ją wstrzymać. Wynik zależy od okoliczności sprawy. Złóż zawiadomienie na Policji. Zachowaj zrzuty, numery operacji i korespondencję. Dalsze „opłaty za odzyskanie” od nieznajomych to często kolejny etap oszustwa. Kroki tuż po podaniu kodu: Co zrobić po podaniu kodu BLIK.

Vishing to oszustwo telefoniczne — oszust podszywa się pod pracownika banku lub urzędu. Nie ufaj numerowi na wyświetlaczu. Rozłącz się i sam zadzwoń na oficjalny numer z karty albo ze strony wpisanej ręcznie. W wielu bankach możesz też potwierdzić tożsamość pracownika w aplikacji. Zasada postępowania: „Oddzwoń sam”. Wariant z presją na rodzinę opisuje poradnik oszustwo „na wnuczka”. Fałszywy e-mail „od banku” to osobny kanał: poradnik o phishingu bankowym.

Kody SMS to drugi etap autoryzacji — kto je zna, może dokończyć logowanie albo transakcję. Oszust mógł już mieć dane logowania z phishingu i potrzebował tylko kodu. Nie udostępniaj kodów SMS, PIN-u ani haseł i nie zatwierdzaj nieoczekiwanych operacji. Jeśli kod został podany, zgłoś to bankowi przez oficjalny kanał i zabezpiecz dostęp tak jak przy ujawnieniu danych logowania.